هدف: هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثر ورزش اختیاری و اجباری به همراه مصرف مکمل کافئین بر روی رفتارهای اضطرابی و سطح هورمون اکسی‌توسین در مغز موش‌های مبتلا به استرس مزمن بود.
مواد و روش‌ها: در این مطالعه، ۳۵ سر موش نر نژاد C57/BL-6 به‌طور تصادفی به پنج گروه تقسیم شدند: کنترل، استرس، استرس+کافئین، استرس+کافئین+ورزش اختیاری، استرس+کافئین+ورزش اجباری. استرس مزمن به‌مدت چهار هفته با استفاده از پروتکل UCMS القا شد. ورزش به‌صورت اختیاری یا اجباری توسط چرخ دوار و کافئین با دوز 3 mg/kg بصورت تزریق داخل صفاقی انجام شد. چهار هفته قبل از القای استرس و چهار هفته بعد از القای استرس، مداخله انجام گرفت. برای سنجش اضطراب از آزمون تاریک-روشن و برای اندازه‌گیری سطح اکسی‌توسین مغز از کیت الایزا استفاده شد. داده‌ها با آزمون ANOVA و تست تعقیبی توکی تحلیل شدند.
یافته‌ها: بر اساس نتایج، استرس مزمن منجر به افزایش معنی‌دار اضطراب و کاهش سطح اکسی‌توسین در مغز شد (001/0P=) مصرف کافئین به‌تنهایی یا همراه با ورزش اجباری تأثیر معناداری بر تعداد ورود به بخش روشن جعبه و سطح اکسی‌توسین نداشت (05/0p>). در مقابل، مصرف کافئین به همراه ورزش اختیاری به‌طور معناداری موجب کاهش رفتارهای اضطرابی و افزایش سطح اکسی‌توسین مغز نسبت به سایر گروه‌ها شد (001/0p=).
نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه، ورزش اختیاری همراه با مصرف کافئین می‌تواند به‌عنوان یک مداخله غیردارویی مؤثر برای کاهش رفتارهای اضطرابی و افزایش سطح هورمون اکسی‌توسین در شرایط استرس مزمن در نظر گرفته شود. انتخاب نوع ورزش (ارادی یا اجباری) نقش کلیدی در اثربخشی روان‌رفتاری و نوروشیمیایی مداخلات دارد.