فیزیولوژی ورزشی

فیزیولوژی ورزشی

مقایسه اثر یک دوره تمرین تناوبی شدید یک مرحله‌ای و چند مرحله‌ای هم حجم در روز بر تغییرات برخی عوامل آمادگی جسمانی در ورزشکاران حرفه‌ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکده علوم ورزشی دانشگاه خوارزمی
2 دانشگاه خوارزمی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی
3 دانشگاه اراک، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، گروه فیزیولوژی ورزشی
10.22089/spj.2026.19492.2454
چکیده
هدف: با وجود اثربخشی تمرینات چندمرحله‌ای روزانه (Exercise Snacks) در ارتقای سلامت و تندرستی، تأثیر این الگوی تمرینی در ورزشکاران حرفه‌ای کمتر بررسی شده است. هدف این پژوهش مقایسه اثر چهار هفته تمرین تناوبی شدید (HIIT) یک‌مرحله‌ای و چندمرحله‌ای هم‌حجم بر شاخص‌های آمادگی جسمانی ورزشکاران حرفه‌ای بود. مواد و روش‌ها: ۲۰ ورزشکار حرفه‌ای رشته‌های هندبال و بسکتبال (میانگین سنی ۲۱ سال) به‌صورت تصادفی در دو گروه HIIT یک‌مرحله‌ای ۱۰ نفر و چندمرحله‌ای (۱۰ نفر) قرار گرفتند. تمرینات به مدت چهار هفته و سه جلسه در هفته انجام شد. گروه یک‌مرحله‌ای سه بلوک ۶ دقیقه‌ای را در یک جلسه و گروه چندمرحله‌ای همان حجم تمرین را در سه نوبت مجزا با فاصله چهار ساعت در طول روز اجرا کردند. توان هوازی، سرعت ۳۵ متر، چابکی، قدرت و استقامت عضلانی بالاتنه و پایین‌تنه، پرش عمودی و شاخص هوپر در پیش‌آزمون و پس‌آزمون ارزیابی شدند. داده‌ها با تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر تحلیل شدند. یافته‌ها: اثر زمان بر توان هوازی، قدرت و استقامت عضلانی در هر دو گروه معنادار بود و گروه چندمرحله‌ای به‌صورت غیرمعنادار عملکرد بهتری نشان داد. با این حال، تغییرات سرعت، چابکی و پرش عمودی معنادار نبود. همچنین گروه چندمرحله‌ای در شاخص هوپر وضعیت مطلوب‌تری شامل خستگی، استرس روانی و درد عضلانی کمتر و کیفیت خواب بهتر داشت. نتیجه‌گیری: هر دو روش HIIT یک‌مرحله‌ای و چندمرحله‌ای هم‌حجم موجب بهبود توان هوازی، قدرت و استقامت عضلانی شدند، اما الگوی چندمرحله‌ای با بهبود شاخص‌های ریکاوری و کاهش فشار تمرینی، می‌تواند رویکردی مناسب‌تر برای ورزشکاران حرفه‌ای باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 02 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 30 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 01 مهر 1405